2026 йил 9 ноябрь куни Тошкент шаҳридаги «Azimut Grand» меҳмонхонасида «Ўзбекистонда бизнес ва инсон ҳуқуқлари бўйича биринчи Миллий мулоқот: истиқбол сари йўл очиш» мавзусида тадбир бўлиб ўтди. Миллий мулоқот Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази ва БМТ Тараққиёт дастурининг (БМТТД) «Бизнес ва инсон ҳуқуқлари» қўшма лойиҳаси доирасида ташкил этилди.
Гибрид форматда ўтказилган тадбирда давлат органлари, Олий Мажлис палаталари, ишчилар ва иш берувчилар ташкилотлари, тадбиркорлар, илмий муассасалар, нодавлат нотижорат ташкилотлари ҳамда халқаро ташкилотлар вакиллари иштирок этди.
Миллий мулоқотнинг очилишида Инсон ҳуқуқлари бўйича Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази директори, академик Акмал Саидов ва БМТТДнинг Ўзбекистондаги Доимий вакили Акико Фужии сўзга чиқди. Шунингдек, БМТнинг Ўзбекистондаги Доимий координатори Сабине Махл тадбирга видеомурожаат йўллади.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев таъкидлаганидек, "Тадбиркорларимиз қанча бой бўлса, халқимиз шунча фаровон яшайди, давлатимиз шунча қудратли бўлади. Тадбиркорнинг ютуғи – бу бутун халқимизнинг ютуғи". Бинобарин, инсон манфаатларини таъминлашда миллий иқтисодиётнинг юксак суръатлар билан барқарор ривожланиши катта аҳамиятга эга, деди ўз сўзида академик А. Саидов.
Хорижий инвестор ва харидор бугун маҳсулот нархи ва сифати билан бирга унинг қандай шароитда ишлаб чиқарилганини ҳам сўрайди. Шу маънода, Миллий марказ директори БМТнинг Бизнес ва инсон ҳуқуқлари бўйича раҳбарий тамойиллари, Европа Иттифоқининг корпоратив барқарорлик бўйича янги талаблари ва уларнинг ўзбек экспортчиларига таъсири ҳақида тўхталди.
А. Саидов Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиш бўйича музокаралари ҳамда 2026 йилда Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг Халқаро инвестициялар ва трансмиллий корхоналар тўғрисидаги декларациясига қўшилиш жараёнини бошлаш ҳақидаги мурожаатини эслатди. Шунингдек, у Миллий марказ томонидан ишлаб чиқилган Бизнес ва инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий ҳаракатлар режаси лойиҳаси ҳақида маълумот берди.
Биринчи сессияда бизнес ва инсон ҳуқуқлари соҳасидаги глобал ва минтақавий тенденциялар, Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг масъулиятли бизнес юритиш стандартлари ҳамда уларнинг савдо, инвестициялар ва таъминот занжирлари учун аҳамияти муҳокама қилинди.
Иккинчи сессияда БМТТД буюртмаси билан тайёрланган Миллий базавий баҳолаш натижалари тақдим этилди. Баҳолашга кўра, Ўзбекистонда бу соҳа учун зарур унсурлар мавжуд, бироқ улар ҳали яхлит миллий тизимга бирлашмаган. Қишлоқ хўжалиги, қурилиш ва ишлаб чиқариш тармоқларида меҳнат ҳуқуқлари, атроф-муҳит ва маҳаллий жамоалар билан боғлиқ хавфлар сақланиб қолмоқда.
Тушдан кейинги муҳокамалар давлатнинг бизнес билан боғлиқ инсон ҳуқуқлари бузилишидан ҳимоя қилиш мажбурияти ҳамда компанияларнинг тегишли текширув орқали инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилиш масъулиятига бағишланди.
Учинчи сессияда Миллий марказ, Инвестициялар, саноат ва савдо вазирлиги ҳамда Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги вакиллари сўзга чиқди.
Мулоқот якунида иштирокчилар кейинги ҳамкорлик учун устувор йўналишларни ва навбатдаги Бизнес ва инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий ҳаракатлар режасини тайёрлаш сари қадамларни муҳокама қилди. Мулоқот натижалари Миллий марказ ва БМТТД томонидан умумлаштирилади.
Тадбир давомида, 10 ноябрь куни давлат органлари ва фуқаролик жамияти ташкилотлари вакиллари учун «Ўзбекистонда бизнес ва инсон ҳуқуқлари: Миллий бошланғич баҳолашдан амалий ҳаракатларга» мавзусида тренинг ўтказилди. Машғулотларда БМТнинг Бизнес ва инсон ҳуқуқлари бўйича етакчи тамойиллари ҳамда Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилотининг Трансмиллий корхоналар учун масъулиятли бизнес юритиш бўйича йўриқномалари асосида давлат, бизнес ва фуқаролик жамиятининг вазифалари кўриб чиқилди.
Иштирокчилар давлатнинг масъулиятли бизнес юритишни ривожлантиришдаги воситаларини, жумладан тартибга солиш ва назорат, давлат харидлари, давлат иштирокидаги корхоналарни бошқариш, инвестиция сиёсати ва бизнесни қўллаб-қувватлаш механизмларини таҳлил қилди. Алоҳида модуль ҳуқуқ эгаларининг иштироки, шикоятларни кўриб чиқиш механизмлари ва самарали ҳуқуқий ҳимоя воситаларидан фойдаланиш имкониятига бағишланди.
Миллий мулоқот доирасида 11–13 ноябрь кунлари бизнес вакиллари учун уч кунлик тренинг ўтказилади.
Инсон ҳуқуқлари бўйича
Ўзбекистон Республикаси
Миллий марказининг
матбуот хизмати